chừa mặt
Định nghĩa
- Động từ (thông tục, thường mang tính tiêu cực):
- Không muốn gặp lại, tránh mặt ai đó vì ghét hoặc có ác cảm: "chừa mặt" diễn tả hành động chủ động né tránh, không muốn nhìn thấy hoặc tiếp xúc với một người nào đó do sự khó chịu, thù ghét hoặc chán ghét sâu sắc.
Ví dụ sử dụng
- (Tôi không muốn gặp lại nó kể từ sau vụ cãi nhau.)
- (Nó làm tôi tức giận đến mức tôi không muốn thấy mặt nó nữa.)
- (Cả xóm đều tránh mặt thằng đó vì nó thường xuyên ăn cắp.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chừa mặt nhau": hai hoặc nhiều người cùng tránh mặt lẫn nhau, thường sau một mâu thuẫn.
- Sau vụ hiểu lầm, hai bên đều chừa mặt nhau. (Cả hai đều không muốn gặp lại nhau sau vụ hiểu lầm.)
"chừa mặt luôn": nhấn mạnh sự dứt khoát, vĩnh viễn không muốn gặp lại.
- Làm ăn kiểu đó thì tôi chừa mặt luôn. (Tôi vĩnh viễn không muốn hợp tác với kiểu người đó nữa.)
Biến thể và từ gần giống
Tránh mặt (động từ): né tránh, không muốn gặp, nhưng có thể mang tính trung tính hoặc lịch sự hơn.
- Tôi tránh mặt anh ta để khỏi gây thêm xích mích. (Tôi né tránh anh ta để tránh thêm xung đột.)
Lảng mặt (động từ): quay mặt đi, làm như không thấy, thường mang tính lảng tránh trong giao tiếp.
- Nó lảng mặt khi thấy tôi đi tới. (Nó quay mặt đi chỗ khác khi thấy tôi đến.)
Ghét mặt (động từ): ghét người nào đó đến mức không muốn nhìn thấy.
- Tôi ghét mặt thằng đó vì nó hỗn láo. (Tôi ghét thằng đó đến mức không muốn thấy mặt nó.)
Từ đồng nghĩa
- Né mặt: tránh gặp, né tránh một cách chủ động.
- Xa lánh: tránh xa, không tiếp xúc.
- Khinh mặt: coi thường, không thèm nhìn mặt (mang sắc thái khinh bỉ hơn).
Thành ngữ liên quan
Chẳng thèm chừa mặt: nhấn mạnh sự dứt khoát, không còn muốn liên quan.
- Nó làm tôi thất vọng quá, tôi chẳng thèm chừa mặt. (Tôi không còn muốn gặp lại nó nữa.)
Chừa mặt cho nhau: (thường dùng trong ngữ cảnh mỉa mai) nói về việc hai bên đều tránh mặt nhau sau bất đồng.
- Chừa mặt cho nhau khỏi mất công chào hỏi. (Cả hai đều tránh mặt nhau để khỏi phải chào hỏi phiền phức.)